History of Shri Jagannath Sanskrit vishwavidyalaya Shri Vihar , Puri

History of 

Shri Jagannath Sanskrit vishwavidyalaya Shri Vihar, Puri (part -1)

   श्रीजगन्नाथसंस्कृतविश्वविद्यालयः संस्कृतभाषा अध्ययनार्थं ओडिशा-प्रदेशे एकमेव संस्कृतविश्वविद्यालयः अस्ति । अयं विश्वविद्यालयः ओडिशा-राज्यस्य पुरीजनपदस्य तालबणियायां स्थितम् अस्ति ।श्रीजगन्नाथसंस्कृतविश्वविद्यालयःओडिशा-प्रदेशे एकमेव, भारतस्य १८ संस्कृतविश्वविद्यालयेषु अन्यतमम् अस्ति । श्रीजगन्नाथस्य नामधेयेन अस्य परिसरः पुरी-समुद्रतटे १०० एकरभूमौ स्थितः अस्ति । श्रीविहारः इति नाम्ना प्रसिद्धोऽपि अस्ति । 

भारते संस्कृतशिक्षणाय प्रथमः संस्कृतविश्वविद्यालयः बारणसीनगरे  वनारस-हिन्दु-विश्वविद्यालयः, द्वितीयः दरभंगानगरस्य कामेश्वरसिंहविश्वविद्यालयः, भारतस्य एतेषु विश्वविद्यालयेषु तृतीयः श्री जगन्नाथसंस्कृतविश्वविद्यालय: । श्रीधरस्वामी इत्यस्य श्रीमद्भागवत् टिका, जयदेवस्य गीतगोविन्दस्य, राज्यसङ्ग्रहालये ५०,००० तः अधिकानां तालपत्रपोथीषु संस्कृतेन रचितानां १०,००० तः अधिकानां पोथीनां च पठनार्थं, अनुसन्धानार्थं च विश्वविद्यालयस्य आरम्भः अभवत् । 

गोवर्धनपीठः शङ्कराचार्यः भारतीकृष्णतीर्थस्वामी पुरीनगरे संस्कृतविश्वविद्यालयस्य स्थापनाय प्रयत्नाः आरब्धवान् । १९५५ तमे वर्षे अक्षयतृतीयतिथिदिने गोवर्धनपीठस्य प्राङ्गणे संस्कृतविद्वानानां सभा आयोजिता । तदतिरिक्तं ओडिशासर्वकारस्य तत्कालीनशिक्षामन्त्री राधानाथरथेन विश्वविद्यालयस्य स्थापनाय प्रस्तावः उद्धृतः । राज्यसर्वकारस्य अनुमोदनेन शिक्षामन्त्री संस्कृतायोगाय एषः प्रस्तावः प्रेषितवान् । संस्कृतायोगेन विश्वविद्यालयस्य प्रस्तावानां विषये विमर्शं कर्तुं शिक्षाविदां आहूतवान् । अस्य प्रस्तावस्य पक्षे हरेकृष्णमहताबः, करुणाकरकर:, आर्तबल्लभमोहन्त:, नीलकण्ठकदासः, संस्कृतविश्वपरिषदः अध्यक्षः सुरेन्द्रनाथ आचार्यः, महामहोपाध्यायः दामोदरशास्त्री च मतदानं कृतवन्तः । परन्तु एषः प्रस्तावः १७ वर्षाणि यावत् कार्यान्वितः न अभवत् । १९७२ तमे वर्षे शिक्षाविदः अस्य प्रस्तावस्य चर्चां आरब्धवन्तः, पुरातनप्रस्तावे किञ्चित् परिवर्तनं कृत्वा नूतनं प्रस्तावम् आगतवन्तः । तथापि तस्य कार्यान्वयनम् न अभवत् । १९८० तमे वर्षे जूनमासस्य ९ दिनाङ्के जानकीबल्लभपटनायकः ओडिशा-प्रदेशस्य मुख्यमन्त्रीपदं स्वीकृतवान् , तदा पूर्वं स्थगितप्रस्तावानां अध्ययनं कृत्वा विश्वविद्यालयस्य स्थापनाय प्रक्रियाम् आरब्धवान् ।

१९८० तमे वर्षे जुलैमासस्य ७ दिनाङ्के पुरीनगरस्य श्रीसदाशिवकेन्द्रीयसंस्कृतविद्यालये आयोजितायां सभायां पट्टनायकः अस्य विश्वविद्यालयस्य स्थापनाविषये सूचनां दत्तवान् । १९८१ तमे वर्षे जुलैमासस्य ७ दिनाङ्के सामन्तचन्द्रशेखरमहाविद्यालयस्य सभागारस्य विशेषसत्रस्य आयोजनं कृत्वा अस्य विश्वविद्यालयस्य स्थापनमारब्धम् । पट्टनायक तथा तत्कालीन राज्यपाल सीएम पुन्नाचा एतस्य उद्घाटनसभायां भागं नीतवान् । राज्यपालेन पुरीराजभवनान्तर्गतविश्वविद्यालयस्य अस्थायीकार्यं प्रारभ्य अनुमोदनं दत्तम्। पश्चात् जगन्नाथमन्दिरस्य पूर्वदिशि १०० एकर्-बालुखण्डमौजाभूमिः चिह्निता, विश्वविद्यालयस्य स्थापनाय आधारशिला स्थापिता च । अस्य विश्वविद्यालयस्य आधारशिला १९८१ तमस्य वर्षस्य जुलै-मासस्य ७ दिनाङ्के हेरापञ्चमीतिथौ स्थापिता  । ( to be contiune...)

For more about sanskrit medium visit  

YouTube  - CLICK HERE

Telegram - CLICK HERE

instagram  CLICK HERE

History of 

Shri Jagannath Sanskrit vishwavidyalaya Shri Vihar, Puri (part -1)

श्री जगन्नाथ संस्कृत विश्वविद्यालय संस्कृत भाषा अध्ययन का एक भारतीय विश्वविद्यालय है। यह ओडिशा के पुरी में तलबानिया में स्थित है। यह विश्वविद्यालय ओडिशा में एकमात्र और भारत के 18 संस्कृत विश्वविद्यालयों में से एक है। इसका नाम श्रीजगन्नाथ के नाम पर रखा गया है। इसका परिसर पुरी के समुद्र तट पर 100 एकड़ भूमि पर स्थित है और इसे श्रीविहार के नाम से जाना जाता है। 

भारत में संस्कृत शिक्षा के लिए पहला संस्कृत विश्वविद्यालय बनास में हुपतानंद विश्वविद्यालय है, 

दूसरा दरभंगा में कामेश्वर सिंह विश्वविद्यालय है, भारत में इन विश्वविद्यालयों में से तीसरा विश्वविद्यालय है। विश्वविद्यालय की शुरुआत श्रीधर स्वामी के श्रीमद्भागवत वेके, जयदेव के गीतगोविंद और राज्य संग्रहालय में 50,000 से अधिक तल्सयाल पोथी में से संस्कृत में रचित 10,000 से अधिक पोथियों के अध्ययन और अनुसंधान के लिए की गई थी। गोवर्धन पीठ के शंकराचार्य भारतीकृष्ण तीर्थ स्वामी ने पुरी में एक संस्कृत विश्वविद्यालय की स्थापना के प्रयास शुरू किये। 1955 में अक्षय तृतीय तिथि पर गोवर्धन पीठ के प्रांगण में संस्कृत विद्वानों की एक बैठक हुई। इसके अलावा, ओडिशा सरकार के तत्कालीन शिक्षा मंत्री राधानाथ रथ द्वारा एक विश्वविद्यालय की स्थापना का प्रस्ताव रखा गया था। राज्य सरकार की सहमति से शिक्षा मंत्री ने यह प्रस्ताव संस्कृत आयोग को भेजा. संस्कृत आयोग ने विश्वविद्यालय के प्रस्तावों पर विचार-विमर्श करने के लिए शिक्षाविदों को बुलाया। हरकृष्ण महताब, करुणाकर कारा, आर्टबल्लभ मोहंती, नीलगोक दास, संस्कृत विश्व परिषद के अध्यक्ष सुरेंद्रनाथ आचार्य, महामहोपाध्याय दामोदर शास्त्री मेजर ने इस प्रस्ताव के पक्ष में मतदान किया। लेकिन 17 साल तक इस प्रस्ताव को लागू नहीं किया गया. 1972 में शिक्षाविदों ने इस प्रस्ताव पर चर्चा शुरू की और पुराने प्रस्ताव में कुछ बदलाव कर एक नया प्रस्ताव लेकर आये। हालाँकि, इसे लागू नहीं किया गया था। 9 जून, 1980 को जब जानकी बल्लभ पटनायक ने ओडिशा के मुख्यमंत्री के रूप में कार्यभार संभाला, तो उन्होंने पहले से रुके हुए प्रस्तावों का अध्ययन करने के बाद विश्वविद्यालय स्थापित करने की प्रक्रिया शुरू की। 7 जुलाई 1980 को पुरी के जादशिव सेंट्रल संस्कृत स्कूल में आयोजित एक सभा में पटनायक ने इस विश्वविद्यालय की स्थापना के बारे में जानकारी दी। 7 जुलाई 1981 को सामन्था चन्द्रशेखर कॉलेज सभागार में एक विशेष सत्र का आयोजन किया गया और इस विश्वविद्यालय की स्थापना की शुरूआत हुई। इसकी उद्घाटन बैठक में पटनायक और तत्कालीन राज्यपाल सीएम पुन्नाचा शामिल हुए। राज्यपाल ने पुरी राजभवन के भीतर विश्वविद्यालय का अस्थायी कार्य शुरू करने की मंजूरी दे दी। बाद में, जगन्नाथ मंदिर के पूर्व में 100 एकड़ बालूखंड मौजा भूमि की पहचान की गई और विश्वविद्यालय की स्थापना के लिए आधारशिला रखी गई। इस विश्वविद्यालय की आधारशिला 7 जुलाई 1981 को हेरापाचामी के दिन रखी गई थी। ( to be contiune...)

For more about sanskrit medium visit  

YouTube  - CLICK HERE

Telegram - CLICK HERE

instagram  CLICK HERE

History of 

Shri Jagannath Sanskrit vishwavidyalaya Shri Vihar , Puri (part -1)

Sri Jagannath Sanskrit University is an Indian university of Sanskrit language studies. It is located at Talbaniya in Puri, Odisha. This university is the only one in Odisha and one of the 18 Sanskrit universities in India. 

It is named after Sri Jagannath. Its premises are situated on 100 acres of land on the beach of Puri and is known as Srivihar. The first Sanskrit university for Sanskrit education in India is the Huptananda University in Banas, the second is the Kameshwar Singh University in Darbhanga, the third of these universities in India. The university was started for the reading and research of Sridhar Swami's Srimad Bhagavata Veke, Jayadeva's Gitgovinda and more than 10,000 Pothi composed in Sanskrit out of the more than 50,000 Talsayal Pothi in the State Museum. Govardhan Pith Shankaracharya Bharatikrishna Tirtha Swami started efforts to establish a Sanskrit University in Puri. In 1955, a meeting of Sanskrit scholars was held in the premises of Govardhan Peetha on Akshaya III Tithi. In addition to that, a proposal for the establishment of a university was raised by Radhanath Rath, the then education minister of the Odisha government. With the approval of the State Government, the Education Minister sent this proposal to the Sanskrit Commission. The Sanskrit Commission convened the academicians to deliberate on the proposals for the University. Harakrishna Mahatab, Karunakar Kara, Artballabh Mohanty, Nilgok Das, Sanskrit World Council President Surendranath Acharya, Mahamahopadhyay Damodar Shastri Major voted in favor of this proposal. But this proposal was not implemented for 17 years. In 1972, the academics started discussing this proposal and came up with a new proposal after making some changes in the old proposal. However, it was not implemented. On June 9, 1980, when Janaki Ballabh Patnaik took charge as the Chief Minister of Odisha, he started the process of setting up a university after studying the previously stalled proposals. On July 7, 1980, Patnaik gave information about the establishment of this university in a gathering organized at Jadshiv Central Sanskrit School in Puri. On July 7, 1981, a special session was organized in the Samantha Chandrasekhar College auditorium and the establishment of this university started. Patnaik and the then Governor CM Punnacha attended its inaugural meeting. The Governor gave approval to start the temporary work of the University within the Puri Raj Bhavan. Later, 100 acres of Balukhand Mauza land was identified to the east of the Jagannath temple and the foundation stone was laid for the establishment of the university. The foundation stone of this university was laid on July 7, 1981 on Herapachami day. ( to be contiune...)

For more about sanskrit medium visit  

YouTube  - CLICK HERE

Telegram - CLICK HERE

instagram  CLICK HERE

History of 

Shri Jagannath Sanskrit vishwavidyalaya Shri Vihar , Puri (part -1)

ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏକ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତ ଭାଷା ଅଧ୍ୟୟନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ । ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀସ୍ଥିତ ତାଳବଣିଆଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓଡ଼ିଶାର ଏକମାତ୍ର ତଥା ଭାରତର ୧୮ଟି ସଂସ୍କୃତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ଏହା ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ । ଏହାର ପରିସର ପୁରୀ ବେଳାଭୂମି କୂଳରେ ୧୦୦ ଏକର ଜମି ଉପରେ ସ୍ଥାପିତ ଓ ଶ୍ରୀବିହାର ନାମରେ ଜଣା । ଭାରତରେ ସଂସ୍କୃତ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ସର୍ବପ୍ରଥମ ସଂସ୍କୃତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ବାରଣାସୀର ସଂପୂର୍ଣ୍ଣାନନ୍ଦ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ,  ଦ୍ୱିତୀୟ ଦରଭଙ୍ଗାସ୍ଥ କାମେଶ୍ୱର ସିଂହ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ , ପରେ ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଭାରତରେ ତୃତୀୟତମ । 

ଶ୍ରୀଧର ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତ ଟୀକା, ଜୟଦେବଙ୍କ ଗୀତଗୋବିନ୍ଦ ତଥା ରାଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ଥିବା ୫୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ତାଳପତ୍ର ପୋଥି ମଧ୍ୟରୁ ୧୦,୦୦୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାରେ ରଚିତ ପୋଥି ଆଦିର ପଠନ ଓ ଗବେଷଣା ନିମନ୍ତେ ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା । ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପୀଠ ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ଭାରତୀକୃଷ୍ଣ ତୀର୍ଥ ସ୍ୱାମୀ ପୁରୀରେ ଏକ ସଂସ୍କୃତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପନା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୫ ମସିହାରେ ଅକ୍ଷୟ ତୃତୀୟା ତିଥିରେ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପୀଠ ପରିସରରେ ସଂସ୍କୃତ ଶିକ୍ଷାବିଦମାନଙ୍କର ଏକ ବୈଠକ ବସିଥିଲା । ସେଥିରେ ଯୋଗଦେଇ ତତ୍‌କାଳୀନ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଶିକ୍ଷାମନ୍ତ୍ରୀ ରାଧାନାଥ ରଥ ଦ୍ଵାରା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଉଠାଯାଇଥିଲା । ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଅନୁମୋଦନ କ୍ରମେ ଶିକ୍ଷାମନ୍ତ୍ରୀ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବଟି ସଂସ୍କୃତ କମିଶନଙ୍କ ନିକଟକୁ ପଠାଇଥିଲେ । ସଂସ୍କୃତ କମିଶନ ଶିକ୍ଷାବିଦମାନଙ୍କୁ ଡକାଇ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପାଇଁ ଆଗତ ପ୍ରସ୍ତାବ ବିଷୟରେ ତର୍ଜମା କରାଇଲେ । ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ, କରୁଣାକର କର, ଆର୍ତ୍ତବଲ୍ଲଭ ମହାନ୍ତି, ନୀଳକଣ୍ଠ ଦାସ, ସଂସ୍କୃତ ବିଶ୍ୱ ପରିଷଦ ସଭାପତି ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ମହାମହୋପାଧ୍ୟାୟ ଦାମୋଦର ଶାସ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରମୁଖ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବର ସପକ୍ଷରେ ମତଦାନ କରିଥିଲେ । ମାତ୍ର ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବଟି ୧୭ ବର୍ଷ ଧରି କାର୍ଯ୍ୟକାରି ହୋଇ ନଥିଲା । ୧୯୭୨ ମସିହାରେ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ବିଷୟରେ ଶିକ୍ଷାବିଦମାନେ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ କରି ପୁରୁଣା ପ୍ରସ୍ତାବରେ କିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ଏକ ନୂଆ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଗତ କରିଥିଲେ । ତେବେ ତାହା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇନଥିଲା । ୧୯୮୦ ମସିହା ଜୁନ ୯ ତାରିଖ ଦିନ ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କଲାପରେ ପୂର୍ବରୁ ଅଟକି ରହିଥିବା ପ୍ରସ୍ତାବଗୁଡ଼ିକ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ସେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୦ ଜୁଲାଇ ୭ ତାରିଖ ଦିନ ପୁରୀର ସଦାଶିବ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସଂସ୍କୃତ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଆୟୋଜିତ ଏକ ସମାବେଶରେ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପନା ବାବଦରେ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ । ୧୯୮୧ ଜୁଲାଇ ୭ ତାରିଖ ଦିନ ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ସଭାଗୃହରେ ଏକ ବିଶେଷ ଅଧିବେଶନ ଆୟୋଜିତ କରି ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପନା କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ଉଦ୍ଘାଟନୀ ସଭାରେ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓ ତତ୍କାଳୀନ ରାଜ୍ୟପାଳ ସି.ଏମ୍ ପୁନ୍ନାଚା ଯୋଗଦେଇଥିଲେ । ରାଜ୍ୟପାଳ ପୁରୀ ରାଜଭବନ ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଅସ୍ଥାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ବାଲୁଖଣ୍ଡ ମୌଜାର ୧୦୦ ଏକର ଜମି ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଗଠନ ପାଇଁ ଶିଳାନ୍ୟାସ କରାଗଲା । ୧୯୮୧ ମସିହା ଜୁଲାଇ ୭ ତାରିଖ ହେରାପଞ୍ଚମୀ ଦିନ ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଭିତ୍ତି ପ୍ରସ୍ତର ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା । ( to be contiune...)

For more about sanskrit medium visit  

YouTube  - CLICK HERE

Telegram - CLICK HERE

instagram  CLICK HERE