Sanskrit Medium

त्रिविक्रभट्टः  (नलचम्पू) त्रिविक्रम भट्ट उनके जीवन चरित्र , महत्वपूर्ण प्रश्नोत्तरी   -  click here नलचम्पूकाव्यस्य, मदालसाचम्पूकाव्यस्य च रचयिता  त्रिविक्रभट्टः  अस्ति ।  त्रिविक्रमभट्टः  सिंहादित्यनाम्ना अपि प्रसिद्धः भवति ।  उपलब्धेषु चम्पूकाव्येषु नलचम्पू: अथवा दमयन्तीकथा साहित्यिकदृष्ट्या प्रप्रथमं, महत्त्वपूर्णं च साहित्यम् अस्ति ।  त्रिविक्रभट्टः  प्रौढकविः आसीत् । अतः तस्य रचनायाम् अपि पौढशैल्याः दर्शनं भवति । क्रियापदानां वैविध्यं, शब्दरूपाणां विशिष्टप्रयोगः तस्य रचनासु दृष्टुं शक्यते । त्रिविक्रम भट्ट उनके जीवन चरित्र , महत्वपूर्ण प्रश्नोत्तरी   -  click here त्रिविक्रमः भट्टः (संक्षिप्तपरिचय:) जन्म-दशमशताब्दी वृत्तिः-लेखकः राष्ट्रीयता-भारतीयः प्रकारः-संस्कृतसाहित्यक्षेत्रे सभङ्गश्लेषशैल्या चम्पूकाव्यलेखनम् विषयाः-चम्पूकाव्यम् प्रमुखकृतयः-नलचम्पूः, मदालसाचम्पूः कविवरस्य त्रिविक्रमस्य जन्म शाण्डिल्यगोत्रीयस्य कर्मनिष्ठब्राह्मणस्य गृहे अभवत् । त्रिविक्रमस्य पिता नेमादित्यः आसीत् । सः देवादित्यनाम्ना अपि प्रसि...

The Odisha government gives priority to  Sanskrit language    over Odia, Hindi and English Odisha Government is working for the development of  Sanskrit language 

  What is the caste of women ?  स्त्रीणां जातिः का ? "यह प्रसंग आपको कैसा लगा नीचे हमें जरूर बताएं" कश्चन पुरुषः काचित् महिलां पृष्टवान् - भवत्याः जाति का? इति।  (किसी आदमी एक महिला को पूछा आपकी जाति क्या है) महिला तदा प्रत्युत्तरं वदति- महिलानां जाति न भवति।  (उस समय महिला बोलती है- महिलाओं की कोई जाति नहीं होता) सः पुरुषः आश्चर्येण पुनः पृष्टवान् तत् कथम्? इति।  (वह पुरुष आश्चर्य होकर फिर से पूछा यह कैसे संभव है) तदा सा वदति- यदा काचिद् महिला माता भवति तदा सा शिशोः लालनपालनं करोति।  (उस समय वह बोलती है अगर कोई माता होता है उस समय वह शिशु लालन पालन करता है ) तदानीं सा शूद्रा भूत्वा शिशोः मलमूत्रादिकं मार्जयति। (उस समय वह शूद्र बनकर शिशु की मल मूत्र आदि साफ करता है) शिशुः यदा किञ्चिद् वर्धते तदा क्षत्रिया भूत्वा तस्य रक्षणं करोति।  (शिशु जब थोड़ा बड़ा हो जाता है उस समय वह क्षत्रिय बन कर उसका रक्षा करता है) शिशुः यदा विद्यार्जनाय समर्थः भवति तदा सा माता तं पाठयित्वा ब्राह्मणत्वम् अधिगच्छति।   (शिशु जब पढ़ाई करने के लिए जाता है उस समय वह ब्राह्मण बन...

 इसरो के पूर्व अध्यक्ष माधवन ने स्कूली शिक्षा में  संस्कृत पढ़ाने पर दिया जोर

इसरो इत्यस्य पूर्वाध्यक्षः माधवनः विद्यालयशिक्षायां संस्कृतस्य अध्यापनस्य आग्रहं कृतवान् read in Hindi -  click here

  कोरोना वायरस                                                को रोना इति वायरसस्य नाम, येषु केचन मनुष्याणां कृते, केचन पशूनां कृते भयङ्कराः सन्ति । एषः रोगः यः भवतः श्वसनतन्त्रं प्रत्यक्षतया प्रभावितं करोति । सर्व्वं च जगत् अनेन रोगेन दुर्प्रभावितम्। WHO इत्यनेन एतत् महामारी इति घोषितम्। अस्य प्रारम्भिकलक्षणं ज्वर: इव भवति, यः क्रमेण भयंकरं रूपं गृह्णाति । कोरोना-लक्षण ज्वरः शीतः कासः च व्रणित कंठ शरीरस्य श्रान्तता श्वासस्य ह्रस्वता (अत्यन्तं प्रमुखम्) २. मांसपेशी कठोरता दीर्घकालं यावत् श्रान्तता कोरोनातः आत्मनः रक्षणं कथं करणीयम्      कोरोनासंक्रमणं अतीव सुलभतया प्रसरति, एतावता तस्य औषधं न लब्धम्, अतः अत्यन्तं घातकरोगस्य वर्गे स्थापितं अस्ति। सम्पूर्णे विश्वे दिने दिने कोरोना-प्रकरणाः वर्धन्ते । WHO इत्यनेन एतत् महामारी इति घोषितम्।      इतिहासः अस्य तथ्यस्य साक्षी अस्ति यत् प्रत्येकं शतवर्षेषु काचित् वा अन्यः वा महामारी निश्चितरूप...

आगमनविधिः आगमनविधिः विविधानि उदाहरणानि प्रस्तूय ततो नियमनिर्धारणम् एव आगमनम्  अस्मिन् विधौ अध्यापकः छात्राणां पूर्वज्ञानं परीक्षणं कृत्वा लीलया सामान्यव्यावहारिकानि उदाहरणानि प्रस्तौति।  जोसेफ- लेण्डन् महोदयः प्रतिपादयति यत्- यदि छात्राणां पुरतः बहुनि उदाहरणानि, तत्त्वानि, वस्तूनि वा अस्माभिः प्रस्तूयन्ते, ततः परं नियमाश्च निर्धार्यन्ते, तर्हि आगमनविधिरनुसर्यत इत्यर्थः।  इयम् एका मनोवैज्ञानिकी पद्धतिः।  अनया पद्धत्या सर्वासु भाषासु मनोवैज्ञानिकरीत्या व्याकरणम् अध्यापयितुं शक्यते।  लक्ष्यं प्रदश्य लक्षणपरिकल्पन्नाम आगमनम्।  प्रयोगप्रामाण्य- वलोक्य उदाहरणानां साहाय्येन सामान्यीकृतस्य नियमस्य निर्धारणमेव आगमनविधिरिति।  तत् सम्बन्धिनी तत्त्वानि उदाहरणानि वा निरीक्ष्य, तुलनां वर्गीकरणं च विधाय स्वयमेव नियमानां निर्धारणं छात्राः कुर्युः।  अत्र विधौ ज्ञातादज्ञातं प्रति, विशेषात् सामान्यं प्रति, स्थूलात् सूक्ष्म प्रति इत्यादीनि शिक्षणसूत्राणि अन्तर्निहितानि वर्तन्ते।  आङ्ग्लपदेन प्दकनबजपअम डमजीवक इति उच्यते।  समानधर्मसहितपदसमूहान् समानवर्गेषु वर...