Language Skills (part - 4) Writing skills

 भाषाकौशलम् (part 4) लेखनकौशलम् (Writing skills)



लेखन कौशल pdf - click here


लेखनकौशलम्- (Writing skills)
  • भाषासमृद्धिनिमित्तम् अन्तिमपर्याय: भवति लेखनकौशलम्
  • वाचनक्रियायाः वर्णरूपमेव लेखनम्।
  • भाषायाः स्थिररूपप्रदानमेव लेखनम् ।
  • मौखिकभाषा तात्कालकि भवति । लिखितस्तु स्थायी भवति ।
  • वहुवारं पठनापेक्षया लेखनेन विषयस्मरणं भवति

वर्णमाला-
  • संस्कृतम् - ४२ , जपमाला - ५१ , अंग्रेजी - २६ , पार्शी- ३१ , तुरस्क - ३३ , रूषीय - ४१ , ग्रीक् - २७ , डच् - २६ , इटाली - २० , वर्मा - १९

लिपि-
  • लिपय: पञ्चधा - मुद्रालिपि: , शिल्पलिपि , सार्वजननीन लिपि ,
मुद्रालिपि: शिल्पलिपि र्लिपिलेखनसम्भवा ।
गुण्डिकागुणसम्भुता लिपय: पञ्चधा स्मृता ।
एताभिर्लिपिभिर्व्याप्ता धरित्री शुभदा हरा ।। (वाराह तन्त्र)

लेखन कौशल pdf - click here


लेखनकौशलस्य विकाश:-
१) माण्टसरीविधि:- लेखनशिक्षणे नेत्रयोः कर्णया: हस्तयोश्च प्रशिक्षणे वलमाददात्
२) रूपरेखानुकरणविधि :- शिक्षक: फलके, पुस्तिकावा अक्षराणां रूपानुसारं विन्दून् स्थापयति । च्छात्रा: अनुकृत्य पदानि वाक्यानि च लिखति।
३) स्वतन्तानुकरणविधि:- शिक्षक: फलके, पुस्तिकायां च अक्षराणि लिखति। छात्राः तानि अक्षराणि दृष्ट्वा तेषामधः तथैव लिखन्ति । माध्यमिकस्तरे अयं विधि: उपयुज्यते ।

सुलेख: (चतुर्विध:) - अनुलेख:(transcription) , प्रतिलेख:(paragraph writing), श्रुतलेख: (dictation) , रचनालेख:(composition)

  1. अनुलेख:- अनुकरणलेखनं अनुलेखः इति उच्यते । शिक्षक: श्यामफलके सुन्दराणि अक्षराणि लिखति। छात्रा: तद्नुसृत्य बहुबारं लिखन्ति । तथैव पुस्तकात् दृष्ट्वा लिखन्ति ।
  2. प्रतिलेख:- पाठ्यपुस्तकात्, अन्यस्मात् प्रतिदिनं कश्चित् भागं स्वलेखनपुस्तिकायां लेखितुं शिक्षक: छात्रान् निर्दिशति । छात्रा: तं लिखिन्ति
  3. श्रुतलेख:-श्रुत्वा लेखनं भवति श्रुतलेखः । लेखनस्य अभ्यासाय श्रुतलेखस्यापि प्रमुखं स्थानमस्ति । श्रुतलेखद्वारा सुन्दरलेखनस्याभ्यासः, श्रीघ्रलेखनस्याभ्यास: शुद्धलेखनस्याभ्यासश्च भवति । श्रुतलेखेन छात्राणां स्मरणशक्तिः वर्द्धते ।
  4. रचनालेख:- स्वकीयसर्नाज्जत्मकज्ञानं भाषाद्वारा परिप्रकाशनमेव रचनालेख: इति उच्यते । रचनालेख: द्विविध: - (मौखिकरचना , लिखितरचना)

विद्यालयच्छात्राणां लेखनकौशलस्य विकाशायविधय:
  • वर्णमालाविधि: - पारम्भे वर्णज्ञानम्
  • शब्दशिक्षणविधि: - द्वितीये शब्दज्ञानम्
  • वाक्यशिक्षणविधि: - अन्तिमे वाक्यज्ञानम्
लेखन कौशल pdf - click here


For more information visit sanskrit medium 
YouTube  - CLICK HERE
Telegram - CLICK HERE
instagram  CLICK HERE

टिप्पणियाँ